نان پنجه کش - یکی از بهترین و پر طرفدار ترین انواع نان طالقان

 

در این مطلب به بازخوانی رسومات جشن ازدواج و عروسی در ناریان قدیم پراخته خواهد شد. مطلب اولیه در کانال آلبوم خاطرات ناریان (ایتا) بارگزاری شده است.

مراسم خواستگاری

اگر پسري دختري را نشان كند يا والدين براي پسر وی دختري را نشان كند پدر به اتفاق عمو و دايي با حضور يكي از بزرگان ده پس از كسب اجازه از خانواده دختر به خانه او رفته با پدر دختر صحبت كرده و اصطلاحاً اين جمله را عنوان مي كنند پسر ما را به غلامي مي پسنديد؟!
با توجه به اينكه در ده همه همديگر را مي شناسند و طرف داماد قبل از رفتن به خانه عروس از اين موضوع اطلاع دارند، معمولاً همان موقع رضايت خود را با صلواتي اعلام مي نمايند، در غير اين صورت مي گويند به شما جواب مي دهيم. در صورت مثبت بودن قرار هاي بعدي در همان مجلس گذاشته مي شود و مادر داماد با اهداء يك قواره پارچه پيراهني ويك كله قند و يك حلقه اصطلاحاً آن دختر را نشان مي كند تا مراسم هاي بعدي انجام شود. و دوباره خانواده ها گرد هم مي آيند تا مهريه خرج بار وشير بها را تعيين كنند.

مهریه ، شیربهاء و خرج و بار

مهريه در روستاي زيباي ناريان بسيار كم بود. تا چند سال قبل يك شاخه نبات و يك جلد كلام الله مجيد صد هزار تومان بود اما عشق هزاران سكه بيشتر و حتي پنجاه سال قبل حدود ده پانزده هزار تومان بوده است. با وجود اين مهريه ی اندک، آمار طلاق در ناريان كمتر از انگشتان يك دست بوده است.
شير بها ،برمي گردد به چند ده قبل كه مقدار آن چند سالي ثابت و صد تومان وجه رايج آن زمان بوده است كه داماد به مادر عروس به پاس زحماتي كه براي عروس كشيده بود هديه مي داده كه در حال حاضر كاملاً این سنت از بين رفته است.
خرج و بار، مقداري آذوقه مانند برنج، آرد، روغن، يك كله قند و يك بسته چاي، يك راس گوسفند كه از طرف خانواده داماد به عروس اهدا مي گردد و براي تدارك مراسم جشن عقد مي باشد.
پس از مشخص شدن موارد فوقف تاريخ عقد و عروسي با توافق دو خانواده مشخص مي گردد.

عقدکنان

مراسم عقدكنان : معمولاً اين مراسم در خانه عروس با حضور بانوان، دوستان عروس و عاقد انجام مي شود و داماد و بستگانشان نيز حضور پيدا مي كنند. با شادي و رقص و پايكوبي و با سابيدن قند بر روي سر عروس شيريني زندگي جديد را به وي هديه مي دهند و بله را از او مي ستانند.
بعد از عقد كنان تا رسيدن زمان عروسي هر عيد داماد به عروسش كادو و عيدي مي دهد.

حنا بندان

مراسمي است كه يك روز قبل از مراسم عروسي برگزار می شود. عروس و داماد بطور جداگانه در منزل پدری خودشان پذیرای میهمانان هستند و پس از جشن و پایکوبی و معمولاً آخر وقت، حناي خانه عروس توسط داماد، داماد برادرها(ساقدوش) و خواهران داماد به خانه عروس برده می شود و عروس و داماد در كنار همديگر مي نشينند و حنا در دست يكديگر مي گذارند. عروس وداماد دستان حنايي خود را بالا نگه ميدارند و چند سكه در دست راست و چند سكه در دست چپ عروس و داماد قرار مي دهند و يك بچه سيد در پشت سر داماد و عروس سمت راست و يك بچه ناسيد فقير پشت سرداماد و عروس سمت چپ قرار مي گيرند و با ذكر صلوات و شادي كنان سكه ها را از دستان اين دو يار مي ستانند، زندگي را با احسان و نيكو كاري شروع مي كنند. قبل از حنا گذاشتن يك نفر از خانه عروس به خانه داماد مي رود و از پدر شوهر و مادر شوهر عروس اجازه حنا گذاشتن را مي گيرند و معمولاً از پدر داماد شيريني نيز مي گيرد. شام نیز آش می باشد که هر دو خانواده به همه ی ده مي دهند. در بعضي موارد اين مراسم جداگانه در منزل يكديگر انجام مي شود.

صبح روز عروسی

صبح روز عروسي يكي از زنان ده كه به كار آرايشگري وارد است به خانه عروس دعوت مي شود وعروس را آرايش مي كند اصطلاحا چتر زلف عروس را مي گيرد و عروس را براي رفتن به خانه بخت آماده مي كند.
ازطرف ديگر داماد را آماده مي كنند، كت و شلوار و لباس داماد را درمجمع های مسي بزرگ قرار داده و خواهران داماد بر سر مي گيرند و به اتفاق دوستان و داماد برادرها از منزل داماد حركت نموده و به سمت حمام ده مي روند و تا درب حمام داماد را مشايعت مي كنند. در طول مسير رفت و برگشت از حمام با خواندن آواز محلي و نواختن طبل به شادي مي پردازند .
همه مردم روستا ناهار را معمولاً در خانه داماد دعوت هستند و پس از صرف ناهار هركس فراخور وضع مالي خود مقداري پول به داماد كادو مي دهد .

اسب تازان

پس از صرف ناهار دوستان داماد به اتفاق كليه جوانان ده آماده انجام يك نمايش نمادين قشنگي به نام اسب تازان مي شوند در اين مراسم زيبا حدود سي اسب و قاطر را با جاجيم و پارچه هاي رنگي تزيين نموده و يك اسب يا قاطر كه از همه راهوارتر باشد تحويل داماد مي شود. داماد در جلو اسب دواني مي كند و داماد برادر ها (ساقدوشان) وساير جوانان پشت سر ايشان در كل ده اسب مي دوانند و شادي و خوشحالي مي كنند.

زن هایری

پس از مراسم اسب تازان و حدود ساعت سه بعدازظهر يكي از بزرگان خانواده داماد به اتفاق خواهران و عمه ی داماد براي آوردن عروس(زن هايري) به خانه عروس مي روند . يك اسب يا قاطر را بهتر از همه تزيين مي كنند پنبه ها را با رنگ هاي مختلف بر روي يال و دم اسب ميبندند و پارچه هاي زيبا بر روي آن مي گذارند. همزمان دو سه قاطر ديگر را نیز براي حمل جهيزيه عروس آماده مي كنند.

کنداذر

عروس با بدرقه پدر و مادر خانواده، خانه را ترك مي گويد كه اين خداحافظي تلخ معمولاً با گريه همراه است و غم جدايي با خانواده اي كه سال هاي متمادي در كنار آنان روزگار گذراند. هنگام خروج از منزل عروس خارج نمي شود مگر اينكه شيريني بگيرد اصطلاحا( كنداذر)مي گويند.

بردن عروس و جهیزیه عروس

جهيزيه را بار قاطر مي نمايند. آينه و شمعدان را دختران جوان بدست مي گيرند و مقداري از وسايل رادر مجمع هاي بزرگ مي ريزند و دختران آن را بر سر مي گيرند و عروس را نيز بر مركب مخصوص سوار مي نمايند. معمولاً لجام مركب عروس را برادرش بدست مي گيرد و سه اسب يا قاطر ديگر را پسران فاميل بدست مي گيرند. پس از رساندن عروس و جهيزيه اش از داماد شيريني( جلوداري) مي گيرند در طول مسير خانه عروس تا خانه داماد، دختران عروس را همراهي مي كنند با شادي و هلهله اين راه را مي پيمايند. درهمين مسير گاهي كه از جلوي خانه ها عبور مي كنند صاحب آن خانه طنابي را جلوي كاروان عروس را مي بندند(كمند انداختن) ساقدوش ها موظفند مجريان اين كار را راضي كنند و به او شيريني بدهند تا اجازه داده شود راه را باز گشايي كند. يكي از وظايف ديگر ساقدوش اين است كه از كفش هاي داماد هميشه و در همه حال محافظت كند اگر كسي موفق به برداشتن كفش داماد شود ساقدوش جريمه مي شود و بايد به رباينده كفش شريني بدهد تا كفش داماد را بستاند.
در طول مسير داماد بر روي بلند ترين پشت بام قرار مي گيرد تعدادي انار يا سيب قرمز را به سوي كاروان حمل عروس پرتاب مي نمايد دوست مجرد داماد كه همراه داماد مي باشد باپرتاب يك سيب به سمت دختر مورد علاقه خود اصطلاحاً او را نشان مي كند اين عمل را انار زدن ميگويند.
پس از آن داماد براي استقبال از عروس زيبايش به كاروان عروس مي پيوندد به محض نزديك شدن به كاروان با پاشيدن نقل وشيريني و سكه بر روي سر عروس خود به او خوش آمد مي گويد.

شمعا خور ، عارس تماشا

داماد عروسش را از مركب پياده مي كند و اين دو يار به سمت جايگاهي كه قبلا برايشان آماده شده مي روند. جایگاه مانند تختی است كه در ميدانگاه روستا با استفاده كرسي و قالي هاي دست بافت آماده مي شود، جلوس مي كنند تا شاهد مراسم شادي باشند كه به يمن اين روز قشنگ شان بر پا مي شود. روزي به ياد ماندني براي هر كبوتر عاشق. دريك ظرف سفالي مقداري آرد مي ريزند و چند شمع و دو قاشق چوبي در آن قرار مي دهند براي تناول اولين غذا كه از طرف خانواده عروس هديه مي شود و بر روي سر عروس در طول مراسم توسط همراه عروس نگه داشته مي شود كه اصطلاحا (شمعا خور) گويند در اين روز تمام مردم ده، پير و جوان جمع مي شوند تا شاهد خوشبختي اين زوج باشند اين جمع شدن را (عارس تماشا) مي گويند.

ابولِ لِه يا ببولِ لِه

در اين مراسم با خواندن آوازها وترانه هاي محلي به رقص و شادي و پايكوبي مي پردازند و داماد را به وسط جمع هدايت مي كنند تا برقصد و هنگام رقصيدن همه به او شاباش مي دهند در اين مراسم زيبا يك نمايشي نيز انجام مي شدبه نام( ابولِ لِه يا ببولِ لِه) در اين نمايش عده اي از جوانان لباس زنانه ميپوشند و صورت خود را سياه مي كنند وبا گويش شيرين محلي شروع به حركات نمايشي ورقصيدن مي كنند.

رفتن به خانه داماد

بعد از اين مراسم عروس را به خانه داماد راهنمايي مي كنند. هنگام ورود به منزل گوسفند برايش قرباني مي كنند. معمولا يك بزغاله انتخاب مي كنند و بر روي شاخش دو سيب قرمز قرار مي دهند و مادر شوهر برايش اسپند دود مي نمايد و به عروس نازشان خوش آمد مي گويد. هنگام ورود از درب ورودي رسم بر اين است كه مقداري عسل در كف دست راست عروس قرار مي دهند تا بالاي درب ورودي بمالد. باقي مانده عسل كف دستتش را خواهر شوهران تناول مي كنند و با اين كار شيريني را به زندگي جديد هديه مي كنند. سپس از زير قرآن رد مي شود تا هميشه در پناه قرآن سالم بماند. پس ازورود به منزل نمي نشيند تا اينكه از پدر شوهرش شيريني بگيرد. معمولا يك گوسفند با بره اش را پيشكش مي نمايند تاعروس خانم جلوس نمايد. در منزل داماد پس از رفتن مهمانان خانواده گرد هم مي آيند و به شادي مي پردازند.

حلوای بخت ، چاشت چپی

صبح فرداي عروسي نان و حلوا خانواده عروس براي عروس و داماد و ساقدوش ها مي آورند كه به آن(حلواي بخت) مي گويند. ظهر همان روز عروس و داماد به خانه مادرزن مي روند، اصطلاحا مادر زن سلام (چاشت چپي) مي گويند و هر كس درحد توان مالي خود به عروس و داماد كادو و هدیه مي دهند.

مشاهده : 90