نان پنجه کش - یکی از بهترین و پر طرفدار ترین انواع نان طالقان

 

در این مطلب به بازخوانی رسومات جشن ازدواج و عروسی در ناریان قدیم پراخته خواهد شد. مطلب اولیه در کانال آلبوم خاطرات ناریان (ایتا) بارگزاری شده است.

مراسم خواستگاری

اگر پسری دختری را نشان کند یا والدین برای پسر وی دختری را نشان کند پدر به اتفاق عمو و دایی با حضور یکی از بزرگان ده پس از کسب اجازه از خانواده دختر به خانه او رفته با پدر دختر صحبت کرده و اصطلاحاً این جمله را عنوان می کنند پسر ما را به غلامی می پسندید؟!
با توجه به اینکه در ده همه همدیگر را می شناسند و طرف داماد قبل از رفتن به خانه عروس از این موضوع اطلاع دارند، معمولاً همان موقع رضایت خود را با صلواتی اعلام می نمایند، در غیر این صورت می گویند به شما جواب می دهیم. در صورت مثبت بودن قرار های بعدی در همان مجلس گذاشته می شود و مادر داماد با اهداء یک قواره پارچه پیراهنی ویک کله قند و یک حلقه اصطلاحاً آن دختر را نشان می کند تا مراسم های بعدی انجام شود. و دوباره خانواده ها گرد هم می آیند تا مهریه خرج بار وشیر بها را تعیین کنند.

مهریه ، شیربهاء و خرج و بار

مهریه در روستای زیبای ناریان بسیار کم بود. تا چند سال قبل یک شاخه نبات و یک جلد کلام الله مجید صد هزار تومان بود اما عشق هزاران سکه بیشتر و حتی پنجاه سال قبل حدود ده پانزده هزار تومان بوده است. با وجود این مهریه ی اندک، آمار طلاق در ناریان کمتر از انگشتان یک دست بوده است.
شیر بها ،برمی گردد به چند ده قبل که مقدار آن چند سالی ثابت و صد تومان وجه رایج آن زمان بوده است که داماد به مادر عروس به پاس زحماتی که برای عروس کشیده بود هدیه می داده که در حال حاضر کاملاً این سنت از بین رفته است.
خرج و بار، مقداری آذوقه مانند برنج، آرد، روغن، یک کله قند و یک بسته چای، یک راس گوسفند که از طرف خانواده داماد به عروس اهدا می گردد و برای تدارک مراسم جشن عقد می باشد.
پس از مشخص شدن موارد فوقف تاریخ عقد و عروسی با توافق دو خانواده مشخص می گردد.

عقدکنان

مراسم عقدکنان : معمولاً این مراسم در خانه عروس با حضور بانوان، دوستان عروس و عاقد انجام می شود و داماد و بستگانشان نیز حضور پیدا می کنند. با شادی و رقص و پایکوبی و با سابیدن قند بر روی سر عروس شیرینی زندگی جدید را به وی هدیه می دهند و بله را از او می ستانند.
بعد از عقد کنان تا رسیدن زمان عروسی هر عید داماد به عروسش کادو و عیدی می دهد.

حنا بندان

مراسمی است که یک روز قبل از مراسم عروسی برگزار می شود. عروس و داماد بطور جداگانه در منزل پدری خودشان پذیرای میهمانان هستند و پس از جشن و پایکوبی و معمولاً آخر وقت، حنای خانه عروس توسط داماد، داماد برادرها(ساقدوش) و خواهران داماد به خانه عروس برده می شود و عروس و داماد در کنار همدیگر می نشینند و حنا در دست یکدیگر می گذارند. عروس وداماد دستان حنایی خود را بالا نگه میدارند و چند سکه در دست راست و چند سکه در دست چپ عروس و داماد قرار می دهند و یک بچه سید در پشت سر داماد و عروس سمت راست و یک بچه ناسید فقیر پشت سرداماد و عروس سمت چپ قرار می گیرند و با ذکر صلوات و شادی کنان سکه ها را از دستان این دو یار می ستانند، زندگی را با احسان و نیکو کاری شروع می کنند. قبل از حنا گذاشتن یک نفر از خانه عروس به خانه داماد می رود و از پدر شوهر و مادر شوهر عروس اجازه حنا گذاشتن را می گیرند و معمولاً از پدر داماد شیرینی نیز می گیرد. شام نیز آش می باشد که هر دو خانواده به همه ی ده می دهند. در بعضی موارد این مراسم جداگانه در منزل یکدیگر انجام می شود.

صبح روز عروسی

صبح روز عروسی یکی از زنان ده که به کار آرایشگری وارد است به خانه عروس دعوت می شود وعروس را آرایش می کند اصطلاحا چتر زلف عروس را می گیرد و عروس را برای رفتن به خانه بخت آماده می کند.
ازطرف دیگر داماد را آماده می کنند، کت و شلوار و لباس داماد را درمجمع های مسی بزرگ قرار داده و خواهران داماد بر سر می گیرند و به اتفاق دوستان و داماد برادرها از منزل داماد حرکت نموده و به سمت حمام ده می روند و تا درب حمام داماد را مشایعت می کنند. در طول مسیر رفت و برگشت از حمام با خواندن آواز محلی و نواختن طبل به شادی می پردازند .
همه مردم روستا ناهار را معمولاً در خانه داماد دعوت هستند و پس از صرف ناهار هرکس فراخور وضع مالی خود مقداری پول به داماد کادو می دهد .

اسب تازان

پس از صرف ناهار دوستان داماد به اتفاق کلیه جوانان ده آماده انجام یک نمایش نمادین قشنگی به نام اسب تازان می شوند در این مراسم زیبا حدود سی اسب و قاطر را با جاجیم و پارچه های رنگی تزیین نموده و یک اسب یا قاطر که از همه راهوارتر باشد تحویل داماد می شود. داماد در جلو اسب دوانی می کند و داماد برادر ها (ساقدوشان) وسایر جوانان پشت سر ایشان در کل ده اسب می دوانند و شادی و خوشحالی می کنند.

زن هایری

پس از مراسم اسب تازان و حدود ساعت سه بعدازظهر یکی از بزرگان خانواده داماد به اتفاق خواهران و عمه ی داماد برای آوردن عروس(زن هایری) به خانه عروس می روند . یک اسب یا قاطر را بهتر از همه تزیین می کنند پنبه ها را با رنگ های مختلف بر روی یال و دم اسب میبندند و پارچه های زیبا بر روی آن می گذارند. همزمان دو سه قاطر دیگر را نیز برای حمل جهیزیه عروس آماده می کنند.

کنداذر

عروس با بدرقه پدر و مادر خانواده، خانه را ترک می گوید که این خداحافظی تلخ معمولاً با گریه همراه است و غم جدایی با خانواده ای که سال های متمادی در کنار آنان روزگار گذراند. هنگام خروج از منزل عروس خارج نمی شود مگر اینکه شیرینی بگیرد اصطلاحا( کنداذر)می گویند.

بردن عروس و جهیزیه عروس

جهیزیه را بار قاطر می نمایند. آینه و شمعدان را دختران جوان بدست می گیرند و مقداری از وسایل رادر مجمع های بزرگ می ریزند و دختران آن را بر سر می گیرند و عروس را نیز بر مرکب مخصوص سوار می نمایند. معمولاً لجام مرکب عروس را برادرش بدست می گیرد و سه اسب یا قاطر دیگر را پسران فامیل بدست می گیرند. پس از رساندن عروس و جهیزیه اش از داماد شیرینی( جلوداری) می گیرند در طول مسیر خانه عروس تا خانه داماد، دختران عروس را همراهی می کنند با شادی و هلهله این راه را می پیمایند. درهمین مسیر گاهی که از جلوی خانه ها عبور می کنند صاحب آن خانه طنابی را جلوی کاروان عروس را می بندند(کمند انداختن) ساقدوش ها موظفند مجریان این کار را راضی کنند و به او شیرینی بدهند تا اجازه داده شود راه را باز گشایی کند. یکی از وظایف دیگر ساقدوش این است که از کفش های داماد همیشه و در همه حال محافظت کند اگر کسی موفق به برداشتن کفش داماد شود ساقدوش جریمه می شود و باید به رباینده کفش شرینی بدهد تا کفش داماد را بستاند.
در طول مسیر داماد بر روی بلند ترین پشت بام قرار می گیرد تعدادی انار یا سیب قرمز را به سوی کاروان حمل عروس پرتاب می نماید دوست مجرد داماد که همراه داماد می باشد باپرتاب یک سیب به سمت دختر مورد علاقه خود اصطلاحاً او را نشان می کند این عمل را انار زدن میگویند.
پس از آن داماد برای استقبال از عروس زیبایش به کاروان عروس می پیوندد به محض نزدیک شدن به کاروان با پاشیدن نقل وشیرینی و سکه بر روی سر عروس خود به او خوش آمد می گوید.

شمعا خور ، عارس تماشا

داماد عروسش را از مرکب پیاده می کند و این دو یار به سمت جایگاهی که قبلا برایشان آماده شده می روند. جایگاه مانند تختی است که در میدانگاه روستا با استفاده کرسی و قالی های دست بافت آماده می شود، جلوس می کنند تا شاهد مراسم شادی باشند که به یمن این روز قشنگ شان بر پا می شود. روزی به یاد ماندنی برای هر کبوتر عاشق. دریک ظرف سفالی مقداری آرد می ریزند و چند شمع و دو قاشق چوبی در آن قرار می دهند برای تناول اولین غذا که از طرف خانواده عروس هدیه می شود و بر روی سر عروس در طول مراسم توسط همراه عروس نگه داشته می شود که اصطلاحا (شمعا خور) گویند در این روز تمام مردم ده، پیر و جوان جمع می شوند تا شاهد خوشبختی این زوج باشند این جمع شدن را (عارس تماشا) می گویند.

ابولِ لِه یا ببولِ لِه

در این مراسم با خواندن آوازها وترانه های محلی به رقص و شادی و پایکوبی می پردازند و داماد را به وسط جمع هدایت می کنند تا برقصد و هنگام رقصیدن همه به او شاباش می دهند در این مراسم زیبا یک نمایشی نیز انجام می شدبه نام( ابولِ لِه یا ببولِ لِه) در این نمایش عده ای از جوانان لباس زنانه میپوشند و صورت خود را سیاه می کنند وبا گویش شیرین محلی شروع به حرکات نمایشی ورقصیدن می کنند.

رفتن به خانه داماد

بعد از این مراسم عروس را به خانه داماد راهنمایی می کنند. هنگام ورود به منزل گوسفند برایش قربانی می کنند. معمولا یک بزغاله انتخاب می کنند و بر روی شاخش دو سیب قرمز قرار می دهند و مادر شوهر برایش اسپند دود می نماید و به عروس نازشان خوش آمد می گوید. هنگام ورود از درب ورودی رسم بر این است که مقداری عسل در کف دست راست عروس قرار می دهند تا بالای درب ورودی بمالد. باقی مانده عسل کف دستتش را خواهر شوهران تناول می کنند و با این کار شیرینی را به زندگی جدید هدیه می کنند. سپس از زیر قرآن رد می شود تا همیشه در پناه قرآن سالم بماند. پس ازورود به منزل نمی نشیند تا اینکه از پدر شوهرش شیرینی بگیرد. معمولا یک گوسفند با بره اش را پیشکش می نمایند تاعروس خانم جلوس نماید. در منزل داماد پس از رفتن مهمانان خانواده گرد هم می آیند و به شادی می پردازند.

حلوای بخت ، چاشت چپی

صبح فردای عروسی نان و حلوا خانواده عروس برای عروس و داماد و ساقدوش ها می آورند که به آن(حلوای بخت) می گویند. ظهر همان روز عروس و داماد به خانه مادرزن می روند، اصطلاحا مادر زن سلام (چاشت چپی) می گویند و هر کس درحد توان مالی خود به عروس و داماد کادو و هدیه می دهند.

مشاهده : ۴۱